Voorbeeld | Ik wil een bijgebouw bouwen, wat betekent dat voor mij?

Wij zijn als gemeente Leudal bezig met het aanpassen van het Omgevingsplan Leudal. Ons doel is om de regels eenvoudiger te maken. Het aanpassen van een omgevingsplan is heel complex. We passen het omgevingsplan daarom in delen aan. We zijn begonnen met de 16 woonkernen van Leudal. 

Op dit moment ligt het ontwerp omgevingsplan van dit deelgebied ter inzage. Deze regels voor de woonkernen gaan pas gelden als de gemeenteraad het omgevingsplan heeft vastgesteld en het onherroepelijk is geworden. De planning is dat het aangepaste omgevingsplan voor de kernen in november 2026 in werking treedt. Dit is echter afhankelijk of er beroep bij de Raad van State wordt ingediend tegen de vaststelling van het omgevingsplan.

Wij willen u alvast meenemen in de nieuwe werkwijze en wat dit voor u gaat betekenen. In onderstaande tekst wordt toegelicht welke regels gaan gelden voor het plaatsen van een bijgebouw bij een bestaande woning.

Ik wil een bijgebouw bij een bestaande woning bouwen: wat nu?

In het omgevingsplan zijn regels opgenomen regels met betrekking tot bouwen, gebruik, monumenten, slopen e.d. Dit zijn allemaal regels die gelden voor de “fysieke leefomgeving”. Dit betreft zowel uw eigen woning/perceel, maar ook het openbare gebied, waar we allemaal gebruik van maken. Als u een bijgebouw wilt bouwen, kan het zijn dat u voor één of meerdere onderdelen een vergunning moet aanvragen. Dit heet formeel een Omgevingsplanactiviteit. Vaak is dit niet nodig. We hebben in het nieuwe omgevingsplan Leudal voor de woonkernen veel zaken vergunningsvrij gemaakt. Onderstaand wordt per stap aangegeven hoe u kunt zien of u voor het bouwen van een bijgebouw bij uw woning wel of geen vergunning voor een omgevingsplanactiviteit nodig heeft. Let wel, er kunnen ook nog andere vergunningen nodig zijn. Dit lichten we onderstaand nader toe. 
 

Stappenplan bij bouwen en verbouwen

  1. Momenteel bezig: 1. Vergunningencheck: heeft u een vergunning nodig?

    Via het Omgevingsloket kunt u zien of u wel of geen vergunning nodig heeft voor het bouwen van uw bijgebouw. Deze vergunningencheck voor het nieuwe omgevingsplan voor het deelgebied woonkernen werkt pas zodra het gewijzigde omgevingsplan in werking is getreden. Tot dan moet u zelf beoordelen of u wel of geen vergunning nodig heeft. Dit wordt in de volgende stappen toegelicht.

  2. Nog te doen: 2. Toetsen aan het Omgevingsplan Leudal

    In het omgevingsplan Leudal-deelgebied woonkernen, zijn regels opgenomen voor gebruik, bouwen, slopen, monumenten e.d. Voldoet het bijgebouw, in het omgevingsplan heet dit een ‘bijbehorend bouwwerk’, qua gebruik én de bouwregels van het nieuwe Omgevingsplan Leudal én bouwt u niet aan, op of bij een (gemeentelijk) monument, dan heeft u géén omgevingsvergunning nodig voor een omgevingsplan activiteit. Voldoet uw aanvraag niet aan de regels van het nieuwe omgevingsplan, dan moet u wel een vergunning aanvragen.

  3. Momenteel bezig: 3. Toetsen aan het omgevingsplan: hoe doe ik dat?

    Het Ontwerp Omgevingsplan is enkel digitaal in te zien via deze link: ontwerp wijziging Omgevingsplan gemeente Leudal - deelgebied Woonkernen - Regels op de kaart - Omgevingsloket. Via deze internetlink wordt uitgelegd hoe regels de kaart werkt. Tevens is in de informatiefolder ‘Raadplegen van het Omgevingsplan Leudal’ nader toegelicht hoe u de regels van het omgevingsplan kunt raadplegen die gelden voor uw perceel/woning/locatie.

Voorbeeld: bijgebouw in het achtererf bij een bestaande woning

In het voorbeeld wordt een bijgebouw gebouwd in de achtertuin, behorende bij een bestaande legale grondgebonden woning. Het bijgebouw wordt gebruikt als berging. Het volgende is van toepassing:

  • De goothoogte bedraagt 3.5 meter en een nokhoogte bedraagt 5.0 meter
  • De oppervlakte bedraagt 30 m²
  • Het totale oppervlakte aan gebouwen op het perceel bedraagt 110 m²
  • Het bebouwd oppervlak van het perceel bedraagt 40%
  • Er wordt géén kelder onder het hoofdgebouw gemaakt
  • Het perceel is niet gelegen in een gebied waar regels gelden m.b.t. externe veiligheid
  • Er moet één boom worden gekapt
  • De woning is géén monument

Volgens het Omgevingsplan gemeente Leudal gelden hier de volgende functies:

  • De functie van het perceel is ‘wonen’
  • Het bijgebouw ligt in het gebied ‘bijbehorende bouwwerken’ (het achtererf).
  • Archeologische waarde 5
Bouwen bijgebouw in het achtererf bij een bestaande woning
Bouwen bijgebouw in het achtererf bij een bestaande woning

Om te kunnen beoordelen of een vergunning nodig is, moet beoordeeld worden of het bijgebouw wel of niet past binnen de regels van het nieuwe omgevingsplan Leudal. Er moet getoetst worden aan onderstaande regels:

Regels over gebruik

In afdeling 4.14 van het Omgevingsplan gemeente Leudal zijn de regels m.b.t. het gebruik opgenomen. Voor het voorbeeld gelden de volgende regels:

Art 4.81 -  Algemene regels over hoofdgebruik

Het perceel is gelegen in het gebied Wonen. Het perceel mag hier enkel voor wonen gebruikt worden. Aan deze regel wordt voldaan.

Art 4.83 – Algemene regels aantal woningen

Per perceel is maximaal 1 woningen toegestaan. Het bijgebouw betreft een berging. Het aantal woningen neemt niet toe. Aan deze regel wordt voldaan.

De overige regels die over gebruik gaan zijn niet van toepassing op het plaatsen van het bijgebouw in het voorbeeld. Het realiseren van een bijgebouw voldoet daarom aan de regels van gebruik.

Regels over bouwen

In hoofdstuk 5 van het Omgevingsplan gemeente Leudal zijn de regels m.b.t. bouwen opgenomen. Voor het voorbeeld gelden de volgende regels:

Art 5.2 – Bouwen in overeenstemming met het omgevingsplan

Met of zonder vergunning bouwen is alleen toegestaan als het te bouwen gebouw of bouwwerk voldoet aan de regels van hoofdstukken 4, 5, 7 en 9.

Art 5.3 -  Maximaal gezamenlijk oppervlak gebouwen en bijbehorende bouwwerken

Het oppervlak van alle gebouwen op het perceel bedraagt maximaal 60% van het oppervlak van de gebieden ‘hoofdgebouw Wonen’ , ‘bijbehorende Bouwwerken’ en ‘zijerf’ met een maximum van 325 m². Aan deze regel wordt voldaan.

Art 5.12 – Externe Veiligheid

Als het perceel is gelegen in gebied waar regels gelden ten aanzien van ‘externe veiligheid’, dan is altijd een vergunning nodig voor het bouwen van bijgebouwen. In het voorbeeld is dit niet het geval en is deze regel niet aan de orde.

Art 5.31 – Bijbehorende bouwwerken – Toegestaan zonder vergunning mits:

  1. het bijgebouw staat op de grond (niet voorzien van een kelder);
  2. de maximale goothoogte is niet meer dan 3,5 meter;
  3. de maximale bouwhoogte is niet meer dan 5,5 meter en niet hoger dan het hoofdgebouw;
  4. het bijgebouw is niet voorzien van een dakterras, balkon of andere niet op de grond gelegen buitenruimte;
  5. er wordt voldaan aan de regels uit artikel 5.3 (zie bovenstaand).

Aan deze regels wordt voldaan.

De overige regels die over bouwen gaan zijn niet van toepassing op het plaatsen van het bijgebouw in het voorbeeld. Het realiseren van een bijgebouw voldoet daarom aan de regels van bouwen.

Regels over grondwerkzaamheden

In hoofdstuk 7 van het Omgevingsplan gemeente Leudal zijn de regels m.b.t. onder andere grondwerkzaamheden en kappen opgenomen. Voor het voorbeeld gelden de volgende regels:

Art 7.5 -  grondwerkzaamheden zonder vergunning

Grondwerkzaamheden zijn toegestaan zonder vergunning als:

  1. het normale onderhoud, gebruik en beheer betreffen; of
  2. de werkzaamheden al bezig zijn, voordat het omgevingsplan in werking is gegaan;
  3. de grond niet meer dan 40 cm wordt afgegraven en de maximale m² norm niet wordt overschreden. In het voorbeeld geldt voor archeologie een norm van 1000 m².
  4. het vervangende bebouwing betreft;
  5. het gebouw voor archeologisch onderzoek nodig is.

Op het voorbeeld is enkel lid 3 relevant. Het te bouwen bijgebouw is kleiner dan 1000 m². Er is dus geen archeologisch onderzoek nodig en de grondwerkzaamheden mogen zonder vergunning worden uitgevoerd

Art 7.17 – kappen van bomen

het kappen van de boom is vergunningsvrij als de boom niet als waardevol of beschermd is opgenomen op de gemeentelijke bomenlijst, die op deze kaart is opgenomen: https://www.groeneparelsinleudal.nl/. De te kappen boom staat niet op deze kaart en kan zonder vergunning worden gekapt

De overige regels die over grondwerkzaamheden gaan zijn niet van toepassing op het plaatsen van het bijgebouw in het voorbeeld. Het realiseren van een bijgebouw voldoet daarom aan de regels van grondwerkzaamheden.

Regels over monumenten

In afdeling 9 van het Omgevingsplan gemeente Leudal zijn de regels met betrekking tot monumenten, (cultureel) erfgoed en landschappelijke structuren opgenomen. Deze regels gelden enkel als aan, op, in of bij een monument gebouwd wordt. In het voorbeeld is hier geen sprake van, zodat deze regels niet van toepassing zijn.

De overige regels die over monumenten gaan zijn niet van toepassing op het plaatsen van het bijgebouw in het voorbeeld. Bouwt u wél aan, op, in of bij een monument, dan heeft u bijna altijd een omgevingsvergunning nodig

Conclusie

Uit de toets van het voorbeeld, blijkt dat het te bouwen bijgebouw voldoet aan de regels van het Omgevingsplan Leudal en dat het gebouw zonder een Omgevingsvergunning voor de omgevingsplanactiviteit gebouwd mag worden. 

Zijn er nog andere vergunningen nodig?

In dit voorbeeld is géén vergunning nodig voor de omgevingsplanactiviteit, de vergunningen die geregeld worden in het omgevingsplan. In de Omgevingswet zijn echter nog meer vergunningen opgenomen die nodig kunnen zijn. Deze vergunningen staan in artikel 5.1 van de Omgevingswet. Voor een woonfunctie in een woonkern kunnen dit met name de volgende vergunningen zijn:

Omgevingsvergunning voor de Bouwactiviteit (technisch bouwen)

Ook voor een omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit geldt dat niet altijd een vergunning nodig is. Dit is aangegeven in artikel 2.25 (bouwwerken met een dak) en artikel 2.26 (bouwwerken zonder dak) van het  Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). In het voorbeeld is artikel 2.25 van toepassing:

Artikel 2.25 Bbl – vergunningsvrij voor de bouwtechnische regels 

Het bijgebouw is vergunningsvrij als:

  • het bijgebouw op de grond staat (niet op een kelder of op een bestaand gebouw)
  • het bijgebouw niet hoger dan 5 meter is, gemeten vanaf het aangrenzende maaiveld
  • het meer dan één bouwlaag betreft en het bijgebouw niet is voorzien van een verblijfsgebied op de tweede bouwlaag of hoger
  • niet is voorzien van een dakterras, balkon of andere niet op de grond gelegen buitenruimte;
  • het bijgebouw geen hoofdgebouw wordt; of
  • over het bijgebouw een weg, spoorweg of waterweg loopt.

Het bijgebouw in het voorbeeld voldoet aan deze regels. Ook voor de omgevingsvergunning voor de (technische) bouwactiviteit is géén vergunning nodig. Let wel op: vergunningsvrij is niet regelvrij. U bent zelf verantwoordelijk dat uw bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische eisen van het Bbl.

Omgevingsvergunning voor een Flora- en fauna-activiteit

Indien de flora en fauna waarden worden aangetast, kan het zijn dat u ook hiervoor een vergunning nodig heeft. Dit kan het geval zijn als u bijvoorbeeld een vleermuis of huismus verstoord met uw werkzaamheden. Zo mogen bomen bijvoorbeeld niet gesnoeid of gekapt worden in het broedseizoen. Of deze waarden verstoord worden, kan aangetoond worden via een flora en fauna onderzoek. De Provincie Limburg is het bevoegde gezag om te bepalen of wel of geen vergunning nodig is. Worden geen flora en fauna waarden aangetast, dan is ook voor deze activiteit géén vergunning nodig.

Overleg met buren over (ver)bouwplannen

Het is verstandig om vooraf met uw buren over de (ver)bouwplannen te overleggen, ook als u de bouwplannen zonder vergunning kunt realiseren. Daarmee kunt u vaak problemen voorkomen.

Dit voorbeeld is onderdeel van het omgevingsplan Leudal. Het voorbeeld is indicatief. Hier kunnen géén rechten aan verleend worden. Wilt u meer weten over het nieuwe Omgevingsplan van de gemeente Leudal? Kijk op de website op pagina Omgevingsplan Leudal | Gemeente Leudal.