Botulisme
Botulisme komt vooral voor in warme periodes bij stilstaand of langzaam stromend water, zoals vijvers en sloten. De ziekte kan leiden tot sterfte onder eenden, andere watervogels en vissen. Daarom is het belangrijk om dode of zieke dieren snel te melden, zodat verdere verspreiding zoveel mogelijk wordt voorkomen.
We hebben een aantal veelgestelde vragen en antwoorden voor u verzameld.
Wat is botulisme?
Botulisme is een ziekte die wordt veroorzaakt door een gifstof (toxine) van de bacterie Clostridium botulinum. Vooral watervogels en vissen zijn gevoelig voor deze gifstof. De bacterie komt van nature voor in de omgeving en kan zich onder warme, zuurstofarme omstandigheden sterk vermenigvuldigen, bijvoorbeeld in kadavers van dode dieren. Daarbij komt de gifstof vrij.
Dieren kunnen besmet raken door deze gifstof binnen te krijgen. Hierdoor ontstaan verlammingsverschijnselen en kunnen dieren overlijden. Dode dieren vormen vervolgens weer een nieuwe bron van besmetting. Daarom is het belangrijk dat kadavers snel worden verwijderd.
Is botulisme gevaarlijk voor mensen?
Bij uitbraken in het oppervlaktewater in Limburg gaat het vrijwel altijd om botulisme type C. Dit type is niet bekend als gevaarlijk voor mensen. Wel geldt het advies om dode dieren niet aan te raken en contact met water waarin veel zieke of dode dieren aanwezig zijn te vermijden.
Botulisme bij mensen is in Nederland zeer zeldzaam en ontstaat meestal door besmet voedsel, niet door contact met oppervlaktewater.
Is botulisme gevaarlijk voor huisdieren?
Honden en katten zijn veel minder gevoelig voor botulisme dan watervogels en vissen. Toch kunnen zij ziek worden. Daarom is het verstandig om huisdieren niet te laten drinken uit of zwemmen in water waar mogelijk botulisme voorkomt.
Hoe herkent u botulisme?
Zieke watervogels hebben vaak last van verlammingsverschijnselen. Zij kunnen hun kop of nek niet goed meer recht houden, bewegen moeilijk of kunnen niet meer vliegen. Ook vissen kunnen traag worden of moeite hebben met zwemmen.
Wat moet ik doen als ik een dode eend of vis zie?
- Raak het dier niet aan en verplaats het niet.
- Laat huisdieren uit de buurt.
- Meld dode of zieke watervogels bij Waterschap Limburg via (0800) 0341 24 (gratis, 24 uur per dag bereikbaar).
- Meld levende zieke watervogels bij de Dierenambulance via (0495) 794 549
Mag ik zwemmen of vissen in water waar dode dieren liggen?
Als er een vermoeden van botulisme is of als er dode dieren in het water liggen, wordt zwemmen en vissen afgeraden. Ook wordt geadviseerd huisdieren niet in het water te laten zwemmen of eruit te laten drinken.
Wat kunnen we doen tegen botulisme?
Botulisme is een natuurlijk verschijnsel dat niet volledig kan worden voorkomen. Wel kan de verspreiding worden beperkt door dode dieren snel te melden en te laten verwijderen. Hierdoor wordt de kans kleiner dat andere dieren besmet raken.
Waar vind ik meer informatie?
Kijk daarvoor op de website van Waterschap Limburg: